آنچه در این مقاله میخوانید

    مفهوم کدهای روغن موتور

    مفهوم کدهای روغن موتور

    نقش روغن موتور در خودرو حیاتی است و در صورتی که مشکلی در عملکرد آن وجود داشته باشد، تمام کارکرد ماشین با اختلال مواجه خواهد شد. به دلیل اهمیت بالای روغن موتور، باید از سازگار بودن آن با خودرو و همچنین کیفیت بالای هر محصول اطمینان داشته باشیم. 

    اما بدون آگاهی از جدول روغن موتور انتخاب و خرید از بین محصولات متنوع آسان نیست؛ معمولا کدهای روی قوطی روغن موتور برای افرادی که اطلاعات کافی ندارند، گیج کننده است. در این مقاله، نوشته های روی روغن موتور را بررسی میکنیم و درپایان خواهید دید که علامت های اختصاری روغن موتور چندان هم پیچیده نیست.

    روی قوطی روغن موتور چه کدهایی وجود دارد؟

    درک کردن مفهوم کدهای روی قوطی روغن موتور علاوه بر اینکه در خرید محصول مناسب کمک کننده است، تاحدودی در تشخیص نمونه ی اصل از تقلبی هم به کار می آید. قاعده ی اصلی این است اطلاعات کلی یک محصول روی بسته بندی روغن موتور باشد؛ این موارد شامل نوع روغن (موتور، گیربکس، هیدرولیک فرمان و ...)، ویسکوزیته یا گرانروی (مثل 5W-30، 10W-40 و ...)، مشخصه و استاندارد روغن (کدهای ACEA و API) و تاییدیه های خودروسازها (مثل مرسدس بنز با کد MB 229.3) میشود. 

    کدهای روغن موتور

    غیر از نوشته های اطلاعات کلی روی روغن موتور، امکان دارد که عبارتهای دیگر هم وجود داشته باشد که معمولا نام اختصاصی سری محصول تولیدکننده یا فناوری انحصاری به کار رفته در آن است.

     برای مثال در روغن های شل هلیکس، عبارتهای Helix و HX و Active Cleansing به این برند مربوط است و نشان دهنده ی اطلاعات کلی محصول نیست؛ پس پیش از اینکه به دنبال مفهوم کدهای روغن موتور باشید، کامل بودن اطلاعات درج شده روی هر قوطی محصول را بررسی کنید.

    علامت های اختصاری روغن موتور به چه معنی است؟

    همانطور که اشاره شد، نوشته های روی روغن موتور نشاندهنده ی نوع روغن و مشخصات کلی است؛ اما هر کد چه معنی دارد؟

    نوع روغن به کاربری محصول در هر بخش از خودرو مربوط است؛ برای مثال نمیتوان روغن موتور را در گیربکس استفاده کرد. ویسکوزیته نشاندهنده ی درجه ی گرانروی روغن است؛ معمولا تمام روغنهای امروزی دو درجه ای هستند و کد ویسکوزیته مثلا به صورت 10W-40 نوشته میشود.

     این کد برای انتخاب روغن مناسب خودرو اهمیت دارد؛ برای مثال در ویسکوزیته ی 10W-40، حرف W مخفف Winter و به معنی زمستان است. هر عددی که پیش از W باشد، آستانه گران‌روی و حفظ غلظت روغن در دمای سرد را نشان میدهد.

    هرچه که عدد قبل از حرف W کوچک‌تر باشد، روغن موتور در دمای سرد بهتر روانکاری انجام میدهد. عدد دوم و پیش از W نشاندهنده ی آستانه ی گرانروی روغن تا دمای ۱۰۰ درجه ی سلسیوس است. 

    در روغنهای قدیمی، سطح ویسکوزیته فقط یک عدد را نشان میداد؛ در چند دهه گذشته یک روغن برای فصل زمستان و نوع دیگر برای تابستان و هوای گرم مناسب بود (روغن غلیظ و رقیق) اما با تولید روغنهای مولتی گرید و چند درجهای، این مشکل برطرف شد. 

    کدهای روغن موتور

    سطح ویسکوزیته ی مناسب روغن موتور در دفترچه راهنمای هر خودرو نوشته شده و باید براساس دستورالعمل سازنده روغن موتور را انتخاب کرد.

    یکی دیگر از بخشهایی که در کدهای روغن موتور باید به آن توجه کرد، مشخصه و استاندارد هر محصول است. مشخصه ها نشاندهنده ی آزمایشهای انجام شده روی روغن و هرگونه ناسازگاری محصول با سیستمهای خاص مثل توربوشارژ هستند. 

    باتوجه به منطقه ی تولیدی هر روغن موتور، باید یک یا چند استاندارد API، ILSAC،ACEA،JASO و ASTM روی بستهبندی و قوطی درج شده باشد. هر یک از این مشخصه ها ویژگیهای خاص خودشان را دارند؛ در ادامه مهمترین هایی که به کدهای روغن موتور مربوط میشوند را بررسی میکنیم.

    موسسه نفت آمریکا (API) بزرگترین انجمن تجاری نفت و گاز طبیعی آمریکا و نمایندهی بسیاری از شرکتهای تولیدی، پالایشی، توزیع و بسیاری از دیگر جنبه های صنعت نفت است. کدهای روغن موتور در استاندارد API به دو بخش خودروهای بنزینی (S) و دیزلی (C) تقسیم میشود. 

    مشخصه های بنزینی API شامل SG،SH، SJ، SL،SM،SN و SP است که از سال ۱۹۸۹ تا ۲۰۰۴ مطرح شده اند. درحال حاضر مشخصه های SL و SM و SN و SP که به ترتیب در سالهای ۲۰۰۱ و ۲۰۰۴، ۲۰۱۸ و ۲۰۲۰ نهایی شدند، استاندارد اصلی API هستند و کدهای دیگر تنها در روغنهای قدیمی خودروهای کلاسیک کاربرد دارد.

     هر یک از این کدهای روغن موتور API، نشاندهنده ی گروهی از ویژگیهای هر محصول بوده که پس از انجام آزمایش تایید شده است؛ برای مثال روغن موتوری که استاندارد API SL دارد، براساس جدیدترین آزمایشهای آلایندگی خودروهای مدرن محصول سال ۲۰۰۱ به بعد تولید شده؛ اما روغن موتور API SM بهترین عملکرد ممکن براساس شواهد علمی جدید در روانسازی و مقاومت دربرابر استهلاک را دارد و برای خودروهای مدل ۲۰۱۰ به بعد بهتر بوده و همچنین در مقایسه با محصولات API SL، در دمای پایین کارایی بهتری خواهد داشت. جدیدترین مشخصه های API شامل SN و SP است.

    استاندارد API برای روغن موتور خودروهای دیزلی هم حالتی مشابه دارد. کدهای روغن موتور دیزلی API شامل CD،CE، CF4، CF، CF2، CG4، CH4، CI4، CJ4 و CK4 است که از سال ۱۹۵۵ تا ۲۰۰۲ ایجاد شده اند. 

    در حال حاضر در کدهای روغن موتور دیزل استاندارد API، مشخصه های CH4، CI4، CJ4 و CK4 کاربرد دارند و کدهای دیگر تنها در محصولات قدیمی استفاده شده اند.

    کمیته ی بین المللی استانداردسازی روغنها (ILSAC) سال ۱۹۹۲با همکاری شرکتهای دایملر کرایسلر (فیات کرایسلر سابق)، فورد، جنرال موتورز و انجمن خودروسازهای ژاپن تشکیل شد. مشخصه ها و کدهای روغن موتور در استاندارد ILSAC با API همپوشانی دارد؛ مثل API، در مشخصه های ILSAC هم استانداردسازی جهانی بوده و براساس منقطه ی فروش و تولید روغن روی بسته بندی درج میشود.

     کدهای روغن در استاندارد ILSAC شامل گروههای GF-1، GF-2، GF-3، GF-4، GF-5، GF6B و GF-6A میشود. در حال حاضر تنها مشخصه های GF-5، GF-6A و GF-6B در روغن موتورهای جدید وجود دارند و کدهای دیگر تنها در محصولات قدیمی دیده میشود. البته مشخصه های ILSAC GF-5 نیز از سال ۲۰۲۱ کنار گذاشته میشود تا استانداردهای جدید در محصولات لحاظ شود.

    انجمن تولیدکننده های خودرو اروپا (ACEA) دیگر سازمان استانداردسازی روغن موتور است که تاحدودی مشابه اروپایی API آمریکا محسوب میشود. کدهای روغن در مشخصه ی ACEA به دو بخش عملکردی و کاربردی برای خودروهای سواری بنزینی و دیزلی، کامیونهای دیزلی و محصولات سازگار با کاتالیزوهای مختلف تقسیم میشود. 

    کدهای روغن موتور خودروهای بنزینی و دیزلی ACEA شامل ACEA A1/B1، ACEA A3/B3، ACEA A3/B4 و ACEA A5/B5 میشود؛ کدهای روغنهای سازگار با کاتالیزوهای مختلف در گروه های C1، C2، C3، C4 و C5 قرار دارد و کدهای روغن موتور کامیونهای دیزلی به سطح E4، E6، E7 و E9 تقسیم شده است.

     در کدهای روغن موتور استاندارد ACEA اعداد بالاتر نشاندهنده ی محصول جدیدتر هستند؛ برای مثال کدهای روغن موتور A3/B3 و A5/B5 باکیفیت تر محسوب میشوند.

    سازمان استانداردسازی خودرو ژاپن (JASO) دیگر انجمن فعال در ارائه ی مشخصه های روغن موتور است که براساس آزمایش محصولات ژاپنی عمل میکند. JASO دو مشخصه ی کلی روغن موتور 2T و 4T دارد؛ 2T استاندارد روغن موتور خودرو و شامل FA، FB، FC و FD میشود و در مشخصه ی 4T که مخصوص روغن موتورسیکلت بوده کدهای MA و MB وجود دارد.

    تمام روغن موتورهای جهان باید براساس مشخصه ها و استانداردهای تعیین شده تولید شود. باتوجه به منطقه ی تولید و فروش هر روغن، مشخصه ی هر محصول متفاوت است؛ البته استانداردهایی که ذکر شد، همپوشانی دارند و امکان دارد که یک روغن موتور چند مشخصه را داشته باشد.

     اما در کدهای روغن موتور، مورد مهم دیگری هم وجود دارد که به تاییدیه رسمی خودروساز مربوط است. شرکتهای تولیدکننده ی روغن موتور به دلایل تبلیغاتی و با ارزش کردن محصولشان تاییدیه خودروسازها را کسب میکنند. 

    خودروسازهای بزرگ جهان استانداردهای متنوعی برای موتور خودروها دارند؛ تولیدکننده های روغن موتور میتوانند محصولشان را با تاییدیه رسمی خودروساز برای هر خودرو عرضه کنند که این کار با ارسال روغن به شرکت خودروساز و تست محصول انجام میشود.

     اگر یک روغن موتور مشخصه های لازم برای استفاده در محصولات یک برند را داشته باشد، تاییدیه خودروساز روی قوطی و بسته بندی آن نوشته میشود. اگر به دنبال بهترین روغن موتور برای خودرویتان هستید، علاوه بر مواردی که اشاره شد بهتر است که به کد تاییدیه رسمی خودروساز هم توجه کنید.

    کدهای روی قوطی روغن موتور

     شاید یک روغن با مشخصه ی ACEA و API با خودروی شما سازگار باشد اما درصورتی که مهر تاییدیه خودروساز هم روی قوطی دیده شود، با اطمینان کامل میتوان یک محصول را خرید.

     درنظر داشته باشید که تاییدیه رسمی خودروسازها همراه با شماره سریال مشخص مثل فواگس واگن (VW) کد 500.00, 501.00 و 505.00 یا مرسدس بنز (MB) کد 229.1 است. عبارتهایی که بدون شماره سریال یا کد مشخص روی قوطی روغن موتور نوشته شده باشد، بیشتر حالت تبلیغاتی دارد.

    در فروشگاه کارنوما علاوه بر کدهای روغن موتور در هر محصول، ویژگیها و فناوریهای هر کدام هم نوشته شده است. با انتخاب هر روغن موتور به صفحه ی هر محصول وارد میشوید و اطلاعات تکمیلی کدها، تاییدیه و استانداردها درکنار تصاویر با کیفیت آورده شده است. در صورت وجود ابهام یا سؤال در مورد هر محصول و کدهای روغن، با کارشناسهای کارنوما تماس بگیرید.

    برای انتخاب بهترین روغن موتور سال می توانید مقاله ما در این باره را مطالعه کنید.

    16 مهر 1399
    مقالات مرتبط